De Botanische Biografie van Utrecht wordt in beeld
gebracht middels een monumentale pentekening
2,5 meter hoog en 20 meter lang
Waarom een pentekening?
Voor de Botanische Biografie van Utrecht heb ik gekozen voor een pentekening. Ik ben dol op deze techniek ontstaan in de late Middeleeuwen en veel gebruikt in de Renaissance (15e–16e eeuw). Het spel van dunne en dikke lijnen, van licht en schaduw door arcering en stippen. Met één pen en één techniek kun je op een eenvoudige manier complexe verhalen verbeelden; overzichtelijk, toegankelijk en met een eigen, aantrekkelijke esthetiek. In deze pentekening verbinden we samen het botanisch erfgoed van de provincie met lijnen> planten, plekken en verhalen vloeien daarbij in elkaar over.
Door de lijnen samen met inwoners te tekenen, ontstaat er niet alleen een beeld, maar ook een verbinding tussen mensen, erfgoed, natuur en de provincie waarin de betrokken tekenaars wonen.
En het belangrijkste is: iedereen kan meedoen!
Klik hier voor de geschiedenis van pentekeningen en meer informatie.
Botanisch erfgoed
- We gaan het botanisch erfgoed in beeld brengen, dit zijn bestaande tekeningen en afbeeldingen.
- We gaan geen nieuwe tekeningen maken van bestaand erfgoed.
- Wel gaan we de tekeningen uitvergroten en in een eigen tekenstijl overbrengen op papier, waardoor nieuw botanisch erfgoed ontstaat.
Levende planten
- Alleen van de levende planten die een link hebben met ons VOC/WIC verleden worden nieuwe tekeningen gemaakt.
- Hiervoor krijgen professionele botanische tekenaars en beeldende kunstenaars opdracht van de betreffende landgoederen en hortussen.
- Deze tekeningen worden op een later moment in de Botanische Biografie verwerkt
Hoe wordt de pentekening gemaakt?
Hieronder vindt je stap voor stap een uitleg over hoe we de pentekening samen gaan maken.
Onderaan de pagina vindt je de meeste gestelde vragen.
#1 - Onderzoek
Een botanische biografie vraagt om zorgvuldig en langdurig onderzoek. Sinds 2019 doe ik onderzoek naar het botanisch erfgoed van de provincie Utrecht, in archieven en collecties van musea. Dit heeft geleid tot verrassende inzichten, die de basis vormen voor een monumentale pentekening waarin de Botanische Biografie van Utrecht wordt verbeeld. In de komende jaren wordt het onderzoek verder verdiept, zodat ook het kunstwerk zich kan blijven ontwikkelen.
#2 - Compositie
Uit de onderzoeksresultaten maak ik een selectie van getekende, gedroogde en levende planten. Van deze beelden ontstaat een compositie op papier, waarin sommige beelden worden uitvergroot omdat zij een sleutelrol spelen in het verhaal.
De bijzondere bloemenkunstenaar Berthe Hoola van Nooten krijgt de hoofdrol in de Botanische Biografie van Utrecht, vanwege haar indrukwekkende tekeningen van planten en bloemen uit de door de VOC opgerichte botanische tuin van Indonesië, Kebun Raya.
#3 - Lijntekening
Van de compositie maak ik een grote doorlopende lijntekening: 2,5 meter hoog en 20 meter lang.
Deze lijntekening deel ik op in 18 delen van 1.10 meter breed en 2,5 meter hoog.
De delen neem ik mee naar de 18 groepen met tekenaars die meetekenen aan de biografie.
#4 - Groepen
Provincie Utrecht bestaat uit 26 gemeentes. Binnen de gemeentes worden groepen gevormd. Een aantal kleine gemeentes vormen samen een groep > in totaal 18 groepen.
Een groep bestaat uit 6 - 8 tekenaars die 2 dagen tekenen. Je hoeft niet beide dagen te tekenen, 1 dag kan ook.
Samen met de coördinator van de groep stem ik de lokatie en data af.
> zie het schema van de groepen en de agenda via deze link
#5 - Tekenen
Het programma van de eerste tekendag ziet er als volgt uit:
09:00 - aanvang
- Welkom, introductie & korte kennismaking
- Uitleg pentekening en de verschillende technieken
- Uitleg achtergrond van het deel van de botanische biografie waar de groep aan gaat werken
- Tekenenen onder begeleiding van Marian
16:30 bespreking resultaten en voortgang
> Koffie, thee en koek is aanwezig, zelf lunch meenemen.
#6 - Installatie
De 18 verschillende delen komen samen in de installatie en vormen een doorlopende pentekening van 20 meter >
De Botanische Biografie van Nederland
#7 - QR codes
Het eindresultaat wordt voorzien van QR codes op de tekening of middels schermpjes die verbonden zijn met de website waar bezoekers de achtergrond informatie lezen.
#8 - Opening expositie
Alle tekenaars en donateurs zijn welkom tijdens de opening vrijdag 22 mei 2026 in de Orangerie van de Oude Hortus, centrum Utrecht, bij het Universiteitsmuseum
Aanvang: 18:00
#9 - Expositie
De botanische biografie van Utrecht wordt van 22 - 25 mei 2026 tentoongesteld in de orangerie van de Oude Hortus
Na de Oude Hortus gaat de biografie op reis door de provincie.
Zodra de lokaties en data bekend zijn zal ik dat hier en in de agenda vermelden.
Meest gestelde vragen:
#1 - Hoeveel mensen werken aan de pentekening?
De provincie Utrecht kent 26 gemeentes. Twee gemeentes vormen samen een tekengroep van 8 -10 mensen. In totaal 13 groepen x 8 = +/= 104 tekenaars
#2 - Waar en wanneer gaan we tekenen?
21 Feb - Oude Hortus -
#3 - Hoe gaan we tekenen?
.....
#4 - Wie begeleidt het proces en maakt er een geheel van?
Marian
#5 - Hoeveel dagen moet je minimaal meetekenen
1 dag
#6 - Welk niveau van tekenen is nodig?
////
#7 - Is er een minimale leeftijd?
#8 - Komt er kleur in de pentekening?
Pentekeningen werden vroeger vaak in opdracht van de koper ingekleurd, soms door een kunstenaar, soms door de koper.
Ook bij ons project wordt pas na voltooiing van de pentekening besloten of de tekening ingekleurd zal worden - of niet.
#9 - Wat als ik een fout maak?
////
#10 - Komt mijn naam bij de tekening te staan?
#11 - Vergoeding?
#12 - eigen stijl
#13 - Wat gaan we uitbeelden?
#8 - Waar wordt de pentekening geexposeerd?
#9 - Wordt de pentekening gedigitaliseerd?
..